english version ελληνική έκδοση    rss feed

ΧΡΗΣΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ «ΣΥΜΠΙΕΣΗ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟΥ»

  1. Τι είναι η «συμπίεση περιθωρίου»;
  2. Πως επιδρά η «συμπίεση περιθωρίου» στην αγορά και στους καταναλωτές;
  3. Γιατί ο έλεγχος για «συμπίεση περιθωρίου» εφαρμόζεται μόνο για την εταιρία ΟΤΕ Α.Ε.;
  4. Μήπως με τους ελέγχους της ΕΕΤΤ δημιουργούνται αντικίνητρα για νέες επενδύσεις;
  5. Τι θα γινόταν αν δεν επιλαμβανόταν η ΕΕΤΤ;
  6. Πότε στοιχειοθετείται «συμπίεση περιθωρίου»;
  7. Ποιά είναι η μέθοδος εξέτασης «συμπίεσης πειθωρίου»;
  8. Βασικές μεθοδολογικές αρχές εξέτασης «συμπίεσης περιθωρίου»;

  

1 Τι είναι η «συμπίεση περιθωρίου»;

«Συμπίεση περιθωρίου» (margin squeeze) εμφανίζεται όταν η τιμή χρέωσης του χονδρικού προϊόντος Α (ανάντη αγορά) σε σύγκριση με την τιμή χρέωσης του λιανικού προϊόντος B (κατάντη αγορά), του οποίου το Α αποτελεί βασικό συστατικό, από τον καθετοποιημένο πάροχο με σημαντική ισχύ στην αγορά (ΣΙΑ), δεν επιτρέπει σε έναν εξίσου αποδοτικό εναλλακτικό πάροχο να έχει ικανό περιθώριο κέρδους για να επιβιώσει.[1]

Αναλυτικότερα, η ΕΕΤΤ εξετάζει  εάν ένας ισοδύναμα αποδοτικός πάροχος (ΕEO- Equally Efficient Operator) είναι σε θέση να ανταγωνιστεί επικερδώς τα δεσμοποιημένα ή μη οικονομικά πρόγράμματα του παρόχου με ΣΙΑ στις αγορές λιανικής χρησιμοποιώντας τις σχετικές χονδρικές υπηρεσίες αυτού του παρόχου..[2]


[1] Την Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλοGuidance on the Commission’s enforcement priorities in applying Article 82 (102 TFEU), of the EC Treaty to abusive exclusionary conduct by dominant undertakings” (COM 2009, Brussels, 9 February 2009),

[2] Την Απόφαση ΕΕΤΤ ΑΠ 595/013/10.03.2011 «Ορισμός των εθνικών αγορών λιανικής των δημοσίως διαθέσιμων τηλεφωνικών υπηρεσιών που παρέχονται σε σταθερή θέση, καθορισμός επιχειρήσεων με σημαντική ισχύ στις εν λόγω αγορές και υποχρεώσεις αυτών (2ος Γύρος Ανάλυσης)» (ΦΕΚ 533/Β/06.04.2011)

2 Πως επιδρά η «συμπίεση περιθωρίου» στην αγορά και στους καταναλωτές;

Σε περίπτωση «συμπίεσης περιθωρίου», οι εναλλακτικοί τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι  δύνανται να αντιμετωπίσουν προβλήματα ανταγωνιστικότητας στις αγορές λιανικής. Αυτό το γεγονός μπορεί να έχει δυσμενείς επιπτώσεις στους ρυθμούς ανάπτυξης, καθώς και στην οικονομική βιωσιμότητα τους, με αποτέλεσμα την πιθανή έξοδό τους από την αγορά και τον περιορισμό του ανταγωνισμού. Αυτό τελικά προκαλεί υψηλότερες λιανικές τιμές και περιορισμό της καινοτομίας στην προσφορά νέων υπηρεσιών προς τους καταναλωτές.

3 Γιατί ο έλεγχος για «συμπίεση περιθωρίου» εφαρμόζεται μόνο για την εταιρία ΟΤΕ Α.Ε.;

Σύμφωνα με την Οδηγία-Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης,[3] η ΕΕΤΤ υποχρεούται να ορίσει τις σχετικές αγορές προϊόντων και υπηρεσιών στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών και να διεξάγει ανάλυση σχετικά με το αν αυτές οι αγορές είναι επαρκώς ανταγωνιστικές ή αν κάποια επιχείρηση ή επιχειρήσεις κατέχουν σημαντική ισχύ (ΣΙΑ), Στην περίπτωση που το επίπεδο ανταγωνισμού δεν είναι ικανοποιητικό η ΕΕΤΤ υποχρεούται να επιβάλλει συγκεκριμένες ρυθμιστικές υποχρεώσεις στον πάροχο ή παρόχους με ΣΙΑ ώστε να διασφαλίσει ότι οι πάροχοι δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν την ισχύ τους με σκοπό να περιορίσουν ή να στρεβλώσουν τον ανταγωνισμό στις σχετικές αγορές ή να επεκτείνουν την ισχύ τους σε γειτονικές αγορές. Η ΕΕΤΤ πραγματοποιεί τον ορισμό και την ανάλυση των αγορών σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4070/2012 «Ρυθμίσεις Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών, Μεταφορών, Δημοσίων έργων και άλλες διατάξεις».[4]

Αποτέλεσμα της ανωτέρω διαδικασίας είναι ο ορισμός της εταιρείας ΟΤΕ Α.Ε. ως παρόχου με σημαντική ισχύ στις σχετικές αγορές προιόντων και υπηρεσιών στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών[5],[6], και η επιβολή σε αυτήν ρυθμιστικών υποχρεώσεων συμπεριλαμβανομένης της υποχρέωσης σχετικά με την αλληλένδετη πώληση προϊόντων. Εξειδικεύοντας την ως άνω υποχρέωση, η ΕΕΤΤ υιοθέτησε ένα μοντέλο για την εξέταση των οικονομικών προγραμμάτων μεμονωμένων ή/και συνδυαστικών υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών παρόχων με ΣΙΑ, το οποίο χρησιμοποιείται για την εξέταση προγραμμάτων της εταιρείας ΟΤΕ Α.Ε. προκειμένου να αποτρέπονται πρακτικές συμπίεσης περιθωρίου.


[3]Οδηγία 2002/21/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 7ης Μαρτίου 2002 σχετικά με κοινό κανονιστικό πλαίσιο για δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών (ΕΕ L 108/33, 24.4.2002)

[4] Τις διατάξεις του Ν. 4070/2012 (ΦΕΚ 82/Α/2012) «Ρυθμίσεις Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών, Μεταφορών, Δημοσίων Έργων και άλλες διατάξεις», ιδίως το άρθρο 3, το άρθρο 12, το άρθρο 77 και το άρθρο, 38 αυτού

[5] Την Απόφαση ΕΕΤΤ ΑΠ 595/013/10.03.2011 «Ορισμός των εθνικών αγορών λιανικής των δημοσίως διαθέσιμων τηλεφωνικών υπηρεσιών που παρέχονται σε σταθερή θέση, καθορισμός επιχειρήσεων με σημαντική ισχύ στις εν λόγω αγορές και υποχρεώσεις αυτών (2ος Γύρος Ανάλυσης)» (ΦΕΚ 533/Β/06.04.2011)

[6] Την Απόφαση ΕΕΤΤ ΑΠ 614/011/28.07.2011 «Ορισμός των εθνικών αγορών: (α) λιανικής πρόσβασης στο δημόσιο τηλεφωνικό δίκτυο σε σταθερή θέση μέσω γραμμών πρόσβασης PSTN, ISDN-BRA και managed VOIP, για οικιακούς και μη οικιακούς χρήστες και (β) λιανικής πρόσβασης στο δημόσιο τηλεφωνικό δίκτυο σε σταθερή θέση μέσω γραμμών πρόσβασης ISDN PRA, καθορισμός επιχειρήσεων με σημαντική ισχύ στις εν λόγω αγορές και υποχρεώσεις αυτών (2ος Γύρος Ανάλυσης)» (ΦΕΚ 1907/Β/30.08.2011)

4 Μήπως με τους ελέγχους της ΕΕΤΤ δημιουργούνται αντικίνητρα για νέες επενδύσεις;

Η ΕΕΤΤ, με τις ενέργειες της, στοχεύει:
i. αποτροπή στρεβλώσεων στον ανταγωνισμό που μακροπρόθεσμα θα επηρέαζαν δυσμενώς την εξέλιξη της αγοράς, οδηγώντας σε αύξηση των τιμών, μείωση των επιλογών, και περιορισμό των κινήτρων για προσφορά νέων καινοτόμων υπηρεσιών
ii. στην δημιουργία  καινοτόμων  υπηρεσιών σε προσιτές τιμές προς όφελος των καταναλωτών, διασφαλίζοντας συγχρόνως  κανόνες υγιούς ανταγωνισμού  , ώστε όλοι οι πάροχοι, τόσο η εταιρεία ΟΤΕ Α.Ε. όσο και οι εναλλακτικοί ,να έχουν τη δυνατότητα επενδύοντας να αναπτύξουν νέες υποδομές και να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους.

5 Τι θα γινόταν αν δεν επιλαμβανόταν η ΕΕΤΤ;

Η απουσία ρύθμισης και εποπτείας της αγοράς ηλεκτρονικών επικοινωνιών θα μπορούσε να οδηγήσει στην ανάπτυξη αντί ανταγωνιστικών πρακτικών με τα αποτελέσματα που αναφέραμε προηγουμένως όπως αποκλεισμό εταιρειών από την αγορά, συρρίκνωση του ανταγωνισμού, αύξηση των τιμών και τέλος περιορισμένες επιλογές για τους καταναλωτές. 

6 Πότε στοιχειοθετείται "συμπίεση περιθωρίου";

Η συμπίεση περιθωρίου» μπορεί να γίνει με τους ακόλουθους τρόπους:
i. με «διάκριση τιμών (discriminatory pricing)», όταν ο καθετοποιημένος πάροχος με σημαντική ισχύ χρεώνει αυξημένη χονδρική τιμή στους ανταγωνιστές και μειωμένη χονδική τιμή στο λιανικό του άκρο,,
ii. με «μη διάκριση τιμών (non-discriminatory pricing)», όταν ο καθετοποιημένος πάροχος με σημαντική ισχύ (ΣΙΑ) χρεώνει την ίδια αυξημένη τιμή και στους ανταγωνιστές και στο λιανικό του άκρο. Μέσω αυτής της πρακτικής, το περιθώριο του παρόχου με (ΣΙΑ) παραμένει ανεπηρέαστο εξαιτίας της σταυροειδούς επιδότησης μεταξύ του χονδρικού και λιανικού άκρου του.

7 Ποια είναι η μέθοδος εξέτασης "συμπίεσης περιθωρίου" ;
Η ΕΕΤΤ υιοθέτησε ένα μοντέλο το οποίο ελέγχει την ύπαρξη συμπίεσης περιθωρίου τιμών. Ο έλεγχος συμπίεσης περιθωρίου τιμών προσδιορίζει εάν ένας εναλλακτικός πάροχος μπορεί να ανταγωνιστεί επικερδώς τα οικονομικά προγράμματα του παρόχου με ΣΙΑ. Ειδικότερα αξιολογείται εάν το λιανικό άκρο (κατάντη) του καθετοποιημένου παρόχου με ΣΙΑ θα μπορούσε να σημειώσει κέρδη εάν πλήρωνε μια ανάντη τιμή ισοδύναμη με αυτή που χρεώνεται στους ανταγωνιστές του παρόχου με ΣΙΑ. Σε μαθηματικούς όρους η συμπίεση περιθωρίου τιμών μπορεί να εκφραστεί ως εξής:

P – (CW + CR + CN + M) ≤ 0  

Όπου

P (price): τιμή υπηρεσίας ή προϊόντος
CW (wholesale costs): κόστος χονδρικής
CR (retail costs): κόστος λιανικής
CN (own network costs): κόστος ίδιου δικτύου
Μ (margin): εύλογο περιθώριο

8 Βασικές μεθοδολογικές αρχές εξέτασης «συμπίεσης περιθωρίου»;

Για τα οικονομικά προγράμματα συνδυαστικών υπηρεσιών, ο έλεγχος συμπίεσης περιθωρίου πραγματοποιείται με την συνδυαστική εξέταση, κατά την οποία, το οικονομικό πρόγραμμα εξετάζεται ως μια ενιαία υπηρεσία-προϊόν και ο εν λόγω έλεγχος καταγράφει, εάν κατά μέσο όρο, το σύνολο των υπηρεσιών του οικονομικού προγράμματος δε δημιουργεί συμπίεση περιθωρίου.

Ο μοντελοποιημένος πάροχος αναφοράς στηρίζεται στα χαρακτηριστικά της Ελληνικής Αγοράς Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και ορίζεται ως ο Ισοδύναμα Αποδοτικός πάροχος (ΕΕΟ-Equally Efficient Operator) που έχει:

  • ίδιου τύπου έσοδα και κόστος με εκείνα του παρόχου με ΣΙΑ.
  • μέγεθος αγοράς ίσο με το 12,5,% του  συνολικού μεριδίου τόσο της αγοράς ευρυζωνικής πρόσβασης όσο και εκείνης της σταθερής φωνητικής τηλεφωνίας, ώστε οι οικονομίες κλίμακας και σκοπού του μοντελοποιημένου παρόχου αναφοράς να ληφθούν υπόψη.
  • Η επιλογή  του EEO δεν προϋποθέτει ότι ο ισοδύναμα αποδοτικός  πάροχος έχει τα ίδια επακριβώς χαρακτηριστικά (π.χ. δίκτυο ή μερίδιο αγοράς) με εκείνα του παρόχου με ΣΙΑ.[7]

[7] Την Απόφαση ΕΕΤΤ ΑΠ 595/013/10.03.2011 «Ορισμός των εθνικών αγορών λιανικής των δημοσίως διαθέσιμων τηλεφωνικών υπηρεσιών που παρέχονται σε σταθερή θέση, καθορισμός επιχειρήσεων με σημαντική ισχύ στις εν λόγω αγορές και υποχρεώσεις αυτών (2ος Γύρος Ανάλυσης)» (ΦΕΚ 533/Β/06.04.2011)